Buro de Vries (Podcast)

It is kâld as wy de terminal fan Doeksen yn Harns útrinne. In skerpe wyn snijt troch jas en sjaal, mar Daan Bartels hat der sin oan. Hy wit de wei. Net allinnich troch de stêd, mar ek troch it libben fan Liesbeth List. Yn syn boek Het levenspad van Liesbeth List hat er fjouwer kuierrûtes fêstlein by plakken del dy't fan betsjutting wiene foar de sjongeres. Wy rinne de rûte troch Harns, de stêd dêr't har talint foar it earst echt sjoen waard. Liesbeth List gie as famke fan Flylân yn Harns nei de middelbere skoalle. Dêr siet se yn de kost en tegearre mei de buorren Davidson ûntduts se har sjongtalint. Tidens de kuiertocht fertelt Daan Bartels oer har libben.

Kin jo in èchte Fries wêze sûnder de taal te sprekken? Dy fraach waard aktuiel doe't Sylvana IJsselmuiden nei har Fedde Schurer-lêzing nochal wat kommintaar krych om't se dat yn't Hollânsk die. René Koster tôch troch de provinsje en lei it foar oan tal fan minsken út de wrâld fan taal, kultuer, wittenskip, iepenbier bestjoer en út de rest fan de Fryske mienskip.

  De ein fan it jier komt der oan. We nimme hast ôfskied fan it jier 2025. Mar der wiene in soad minsken, miskien jo thús ek wol dy't dit jier ôfskied nimme moasten fan wurk, of yn it slimste gefal fan ien yn je omjouwing dy't stoar. It oerkaam Lutz Jacobi. Nei it ferlies fan har man Koos yn 2024 ferliet se dizze simmer de PvdA. Dêr't se fjirtich jier lid fan wie. Se koe har net fine yn de fúzje mei Grien Links. Se herkent har net mear yn de partij.

Se krigen beide in earnstige sykte: Griet Wiersma en har man Leo. Griet is klear mei de behannelingen, Leo helle it net. It wie in dreech jier foar Griet Wiersma.

Us privacy rint gefaar. Dat sizze Bob en Sabine Hardus. Bob is sjoernalist en skriuwer yn Berlyn, syn mem Sabine is filosofe yn Ljouwert. Bob Hardus ûndersocht de lêste jierren it tsjokke stasidossier fan syn mem, dy't opgroeide yn de DDR. Yn it boek De prijs voor privacy fergeliket hy de metoades fan de Staatssicherheit yn de DDR mei dy fan de Big-Techbedriuwen no. Hardus sjocht njonken oerienkomsten ek in grut ferskil: de BigTechbedriuwen kinne hjoed-de-dei folle flugger ynformaasje sammelje oer minsken as de Stasi dat koe yn de foarige iuw. Neffens Bob en Sabine Hardus diele in soad minsken sûnder der by nei te tinken in soad ynformaasje oer harren sels mei sociale media en Amerikaanske Big Techbedriuwen, dy't harren net altyd oan de Europeeske privacyregels hâlde. Hardus pleitet der foar om goed nei te tinken oer wat je wol en net op Facebook-sette. Tink ek nei oer de tsjinsten der't je gebrûk fan meitsje, is syn advys. Hardus fynt Signal feiliger as Whatsapp. Ek foar de populêre sykmasine Google besteane neffens him feiliger altivernativen.

Kreakjende stimmen út in fier ferline dy't moaie ferhalen fertelle. Foar de lêste kear dizze tsjustere desimbermoanne dûke we yn de folksferhalen fan Ype Poortinga. It Fries Film en Audioarchief hat in skat fan dy ferhalen online setten. Ien fan Poortinga syn masterferteller wie Steven de Bruin. Syds Wiersma fan it Archief hat foar ús in pear moaie ferhalen fan de Bruin útsocht. En Inge de Bruin, dochter fan Steven, hellet oaninkens op oan hat bysûndere heit.

Jan Bakker fan Wynjewâld is de nije foarsitter fan feriening De Friese Elfsteden en dêrmei de opfolger fan Wiebe Wieling. Yn Buro de Vries praatten we mei de âld-rider dy't fan no ôf de foarsittershammer yn hannen hat.

It Fries Film en Audioarchief hat in skat oan folksferhalen fan Ype Poortinga online setten. Dizze wiken siket it Buro, tegearre mei Syds Wiersma fan it archief de moaiste peareltsjes derút. Hjoed hearre we iis en wetterferhalen. En, tink om it wek!

Steatsbosbehear is sûnt begjin dizze moanne op guon plakken flink oan it beammekappen. Ien sa'n plak is de Duurwoudsterheide by Bakkefean. Mear as 4000 beammen wurde mei de hân delhelle omdat se oantaasten binne troch de Lettersetter en dêrtroch dea binne. It buro wie by de start fan de kampanje om de Fryske bosken in oppepper te jaan...

Op it Fryske plattelân koe it eartiids goed spûkje, en ek de duvel kaam wolris foarby. Alteast, ast de âlde Fryske folksferhalen leauwe meist. Syds Wiersma fan It Fries Film en Audioarchief lit ús wer de moaiste folksferhalen fan Ype Poortinga hearre. Dizze wike ferhalen oer de dea en de duvel.